
Programma Berkheide
Dunea levert drinkwater aan 1,4 miljoen mensen. Al 150 jaar maken we daarvoor gebruik van drie duingebieden, waaronder Berkheide. De bevolking in het westen van Zuid-Holland groeit en daardoor stijgt de vraag naar drinkwater. Berkheide moet jaarlijks 7 miljard liter extra leveren om aan die groeiende vraag te voldoen.
Werken in een Natura 2000-gebied vraagt om zorg voor de natuur. Daarom combineren we de drinkwateropgave met natuurontwikkeling. De resultaten daarvan worden steeds beter zichtbaar. In vochtige duinvalleien keren pioniersplanten terug en vinden dieren als de rugstreeppad en de roerdomp opnieuw een plek. In de zogenoemde ‘grijs duin’ hebben we struiken en planten weggehaald en komt het oorspronkelijke landschap langzaam weer terug. Dit landschap bestaat uit laagblijvende grassen, kruiden, mossen en korstmossen. Planten en dieren die van open duinen houden, profiteren hiervan. Zo zorgen we voor meer drinkwaterzekerheid én een sterker en robuuster duinlandschap.
Waar staan we?
De werkzaamheden voor Programma Berkheide zijn in 2019 gestart. Inmiddels zijn er 6 projecten afgerond. De projecten hebben ervoor gezorgd dat we weer een stukje (2.1 miljard liter) bijdragen aan de toekomstige drinkwatervraag en natuurontwikkeling. Bekijk onderaan deze pagina wat we per project hebben uitgevoerd.
Op onderstaande kaart een overzicht van projecten in Berkheide. Klik op het nummer van de winning voor een toelichting:
Wat gaat er komend werkseizoen gebeuren?
Winning 3
Winning 3 is tussen 1997 en 1999 aangelegd en is toe aan vernieuwing. Winning 3 is de grootste winning van Berkheide en zorgt voor ongeveer 7,3 miljard liter drinkwater per jaar. Voor schoon en veilig drinkwater is het belangrijk dat het water minstens 28 dagen onder de grond blijft. Op sommige plekken is de afstand tussen de infiltratieplassen en de plek waar we het water oppompen (winputten) te kort, waardoor de kans bestaat dat het water niet lang genoeg in het duin verblijft. Bovendien is het noodzakelijk om één keer in de 30 jaar het drinkwatersysteem te renoveren. Daarom worden delen van de winning vernieuwd, gerenoveerd en verwijderd. Zo worden er bijvoorbeeld 68 winputten gerenoveerd.
Vanwege de grootte van de winning wordt het werk verdeeld in twee werkseizoenen. De werkzaamheden in het noordelijk deel zijn nu afgerond. Het zuidelijke deel wordt komend werkseizoen aangepakt.
Natuurontwikkeling (winning 3)
De omgeving van winning 3 bestaat uit verschillende habitattypen, waaronder kwetsbaar grijs duin en unieke vochtige duinvalleien. Tijdens de werkzaamheden aan de winning, werken we hier meteen aan natuurontwikkeling. We verbeteren de bodem van de duinvalleien en verwijderen begroeiing rondom de plas. Vochtige duinvalleien zijn sterk afhankelijk van de grondwaterstand. We passen de duinvalleien daarom aan zodat de natuur beter bestand is tegen schommelingen in deze grondwaterstand. We graven sommige delen af en veranderen de hoogte van het gebied. Zo zorgen we ervoor dat de omstandigheden beter passen bij dit type duinnatuur, waardoor de vallei zich weer op eigen kracht kan ontwikkelen.
Winning 8
Winning 8 is gelegen in het zuiden van Berkheide, ongeveer 1,5 km van Rijksdorp (gemeente Wassenaar). Een onderdeel van deze winning, winning 8.1, wint niet voldoende water en is daarom uit productie gehaald. De winning wordt komend werkseizoen opnieuw geboord. Na de werkzaamheden wint winning 8 2,1 miljard liter water extra. Dit is een derde van het doel van Programma Berkheide (7 miljard liter).
Project Overbrugging
Om de leveringszekerheid van drinkwater te garanderen wanneer de aanvoer van rivierwater tijdelijk wordt onderbroken, wordt het project Overbrugging Katwijk uitgevoerd. Zo’n onderbreking kan ontstaan door werkzaamheden, schade aan de rivierwatertransportleiding of verminderde rivierwaterkwaliteit. Met het project Overbrugging kan Dunea tijdelijk gebruikmaken van diep grondwater uit een afgesloten grondwaterlaag, die nauwelijks invloed heeft op het ondiepe grondwater en de natuur. Hierdoor blijft de drinkwatervoorziening gegarandeerd, terwijl de infiltratieplassen op niveau blijven. Na afloop wordt het gebruikte diepe grondwater zorgvuldig aangevuld.
Mientkant
Mientkant is een veelzijdig project waarin cultuurhistorie, recreatie en waterwinning samenkomen. In dit gebied realiseren we winning 11 en maken we het gebied toegankelijk voor bezoekers. Daarnaast herbestemmen we vier cultuurhistorische barakken en ontwikkelen we een een prachtig landschapspark. Zo maken we erfgoed en natuur beleefbaar voor iedereen, met respect voor het landschap en de geschiedenis van deze plek. Meer informatie volgt binnenkort op de projectpagina Mientkant.
Meer informatie
Vragen over lopende werkzaamheden in Berkheide kunt u mailen naar natuur@dunea.nl. Vragen over het programma kunt u stellen aan Renske Heijker, omgevingsmanager.