Het verhaal van Wim
Vroeg uit de veren
Als een van de vrijwilligers van Dunea en SOVON monitort Wim Calame in Meijendel al jarenlang vogels – en andere bijzonderheden die hij tegenkomt. Dat doet hij al veertig jaar. In 2025 werd hij uitgeroepen tot vrijwilliger van het jaar. Wie met hem op pad gaat, merkt direct hoe aanstekelijk zijn enthousiasme is.
Een telling begint vroeg, legt Wim uit: ‘Vlak voor zonsopkomst hoor je een zee aan vogelgeluiden.’ Rond half zes is Meijendel op zijn levendigst, zeker tussen half april en half mei, wanneer de nachtegalen zijn teruggekeerd van hun trektocht.
Nog voordat het licht wordt, klinkt hun zang al: uitbundig en gevarieerd. ‘Ze halen diep adem en fluiten dan hun lied,’ zegt Wim. Al in de vroege ochtend – zoals de enkele fietser ook kan horen – komt het duingebied volledig tot leven.
Wims kavel
Tijdens een telling loopt Wim met ogen en oren gespitst door zijn kavel: een afgebakend gebied waarin hij soorten monitort. Door een tekort aan vrijwilligers bestaat dit inmiddels uit drie samengevoegde kavels. In de rust van de vroege ochtend krijgt het duin iets magisch – een plek waar stilte, ruimte en biodiversiteit samenkomen. Het is een bijzonder stuk Meijendel waar normaal gesproken geen bezoekers komen. Terwijl het langzaam lichter wordt, ontvouwt zich een landschap vol vogelgeluiden. Waar een ongetraind oor vooral een veelheid aan klanken hoort, weet Wim precies wat er te horen is. ‘Na al die jaren weet je ook wel ongeveer welke soort waar zit.’
Het ochtendkoor
Rond zonsopkomst bereikt het vogelkoor zijn hoogtepunt. ‘Vanaf een uur of negen wordt het rustiger,’ vertelt Wim. ‘Dan gaan veel soorten eropuit om eten te zoeken. De nachtegaal blijft vaak nog wel hoorbaar aanwezig.’Het tellen gebeurt vooral op gehoor. ‘Het zingen van een vogel is leidend,’ legt hij uit. ‘Daarmee geeft hij aan: dit is mijn territorium. Overvliegende vogels tellen niet mee, tenzij ze duidelijk een band met het gebied hebben.’
Zijn waarnemingen noteert Wim op een plattegrond. Alleen gedrag dat wijst op territorium, zoals zang, nestbouw of voedseltransport, wordt vastgelegd. ‘Seksegenoten zijn niet welkom, dames juist wel,.Meestal zingt het mannetje.’
Bij twijfel kiest Wim voor een voorzichtige aanpak. ‘Ik heb liever een ondertelling dan dat ik te veel individuele vogels registreer.’ Om te bepalen of het om meerdere vogel gaat, let hij onder andere op tegenzang en de grootte van territoria.
Herkenningstips van Wim
Tijdens de wandeling deelt Wim zijn tips waarmee vogels beter kunnen worden herkend.
- Boompieper: maakt in de lucht een parachutesprong
- Sprinkhaanzanger: lang aanhoudend getjirp (is dit echt een vogel?)
- Roodborst: fluit een ijl liedje, net of je onder een klein watervalletje in de lente staat
- Nachtegaal: spettert, met duidelijke ‘piu-piu’-klanken
- Tjiftjaf: zingt zijn naam
- Zwartkopje: merelzang-light, kort en liefelijk
- Pimpelmees: een zilveren belletje (vrij naar Jac P. Thijsse: ‘een zeer mooi zilveren lachend geluidje’).
- Zanglijster: herhaalt wat hij fluit
- Fitis: klinkt als een vallend blaadje
- Boomleeuwerik: fluit ‘lululu’
Een rijk landschap
De route voert langs plassen die worden gebruikt voor waterwinning en -zuivering. Hier zwemmen eenden, grauwe ganzen, meerkoeten en wintertalingen. Duinheuvels bieden uitzicht op zowel de zee als het groene achterland. Hier en daar groeit winterpostelein. ‘Dat werd vroeger gegeten op VOC-schepen tegen scheurbuik’, vertelt Wim. De meidoorn staat in de knop en in de verte laat zich soms een ree zien. Ook de grote grazers ontbreken niet in het landschap.
Een kaart vol leven
Aan het einde van de telling is de plattegrond gevuld met afkortingen van soorten: braamsluiper, wintertaling, grasmus, gekraagde roodstaart. Het laat zien hoe rijk Meijendel is. Volgens Wim is het belangrijkste om de ervaring vooral te ondergaan. ‘Je moet het over je heen laten komen en ervan genieten.’
Over Dunea's duingebieden
Onze duingebieden Berkheide, Solleveld en Meijendel zijn een belangrijke plek voor een grote verscheidenheid aan bloemen, planten, dieren en mensen. Deze gebieden maken deel uit van Nationaal Park Hollandse Duinen. Dunea beheert deze prachtige, kwetsbare, veerkrachtige natuur en beschermt de drinkwaterwinning. Dat doen we al bijna 150 jaar en dat doen we niet alleen. Samen met vrijwilligers en (natuur)organisaties beschermen we onze gebieden met veel passie en plezier.