Het verhaal van Gijs

De kracht van kerven: het stimuleren van natuurlijke processen in Meijendel 

De duinen van Meijendel, tussen Den Haag en Katwijk, vormen een belangrijk natuurgebied langs de Nederlandse kust. Deze duinen zijn niet alleen een fijne plek om te bezoeken, maar zijn ook een hotspot voor biodiversiteit en een belangrijke stap in het drinkwaterproces. Om de natuur in dit Natura2000-gebied sterker en veerkrachtiger te maken, heeft drinkwaterbedrijf en natuurbeheerder Dunea enkele jaren geleden kerven aangebracht in eerste duinenrij langs de kust.  Maar wat doen kerven? En hoe dragen deze gaten in het duin bij aan biodiversiteit en kustbescherming? 

Dynamiek in het duin 

De kustduinen in Meijendel zijn ontstaan door zand dat vanuit de zee werd aangevoerd. In de loop van de tijd werd deze duinenrij zo stevig, dat het kalkrijke zand vanaf het strand niet verder landinwaarts kon waaien. Hierdoor ontkalken de achterliggende duinen, wat een negatief effect heeft op de graslanden en uiteindelijk op de biodiversiteit.  

Gijs ten Napel, duinbeheerder bij Dunea, legt uit hoe kerven natuurlijke processen stimuleren: “Het zand van het strand is kalkrijk, dat is onmisbaar voor een gezonde duinvegetatie. Kalk neutraliseert de zuurgraad van de bodem en zorgt voor meer kalk in de grond. Het maken van ‘gaten’ in de duinen, zorgt uiteindelijk ook voor versterking van de kust. Het verstuivende zand zorgt ervoor dat de duinen groeien en beter kunnen meebewegen met een stijgende zeespiegel. Bovendien brengt het meer dynamiek in het duin.” 

In 2015 werden vijf kerven aangelegd in Meijendel. Vervolgens mocht de natuur haar werk doen. Het kalkrijke zand overstoof het achterland, wat gunstig is voor kruidenrijke graslanden en bijzondere soorten als kruisbladgentiaan.  

Meer dan alleen kerven 

Daarnaast neemt Dunea ook andere maatregelen om de duinen dynamisch en gezond te houden, zoals de inzet van grazers. Onder andere runderen, paarden en schapen helpen de duinen open te houden. Elk dier heeft hierbij een eigen specialisme: “De runderen en paarden zijn opruimers en brengen meer structuur aan in de vegetatie, met als gevolg meer openheid. De schapen zijn onze alleseters. Ze hebben geen problemen met exoten, zoals de (giftige) Amerikaanse vogelkers, en knagen aan basten en bladeren. Hierdoor krijgen inheemse platensoorten de ruimte om te bloeien.”, aldus Gijs. 

De toekomst van dynamische duinen

Het succes van de kerven in Meijendel zorgt ervoor dat Dunea onderzoekt of er ook op andere plekken langs de kust meer kerven of stuifkuilen kunnen worden aangelegd. Jasper Wester, asset engineer natuur bij Dunea, licht toe: “Het herstel van natuurlijke processen is een belangrijk doel van het Europese Natura 2000-programma, dat tegen 2030 gerealiseerd moet zijn. Het vergroten van de dynamiek in de zeereep is een belangrijk onderdeel. Samen met collega’s en externe deskundigen onderzoeken we waar nieuwe kerven of stuifkuilen het meeste effect kunnen hebben. Zo werken we stap voor stap aan een veilige, dynamische zeereep en een rijkere biodiversiteit in de achterliggende duinen.”

Over Dunea's duingebieden 

Onze duingebieden Berkheide, Solleveld en Meijendel zijn een belangrijke plek voor een grote verscheidenheid aan bloemen, planten, dieren en mensen. Deze gebieden maken deel uit van Nationaal Park Hollandse Duinen. Dunea beheert deze prachtige, kwetsbare, veerkrachtige natuur en beschermt de drinkwaterwinning. Dat doen we al bijna 150 jaar en dat doen we niet alleen. Samen met vrijwilligers en (natuur)organisaties beschermen we onze gebieden met veel passie en plezier.

Lees meer duinverhalen