Mountainbiken in Meijendel

Vanuit Dunea hebben wij onszelf de vraag gesteld of er plaats is voor een volledig mountainbike (MTB) parcours in Meijendel. De reden hiervoor was drieledig:

  • er is sprake van toenemende conflicten tussen wandelaars in Meijendel en illegaal op wandelpaden rijdende mountainbikers (MTB'ers);
  • er ligt een verzoek van BikenInMeijendel (Facebook) voor het realiseren van een MTB parcours in Meijendel;
  • Dunea ervaart af en toe bestuurlijke druk van gemeenten om in deze behoefte van hun inwoners te voorzien. 

Dunea kiest voor een regionale oplossing
Meijendel is met alle andere functies te klein voor een compleet mountainbikeparcours. Dunea gaat zich inzetten voor de realisatie van een regionaal netwerk van MTB routes, waarvan onze duingebieden één onderdeel zijn. Op deze manier wordt de behoefte regionaal ingevuld, gelijk onze visie op recreatie.

Dunea begrijpt – gelet op het uitdagende karakter van ons terrein – de wens om in Meijendel te kunnen MTB'en. We begrijpen ook dat dit een populaire sport is en blijft en geen overwaaiende trend.

Op basis van al ons onderzoek is er maar één werkbare conclusie mogelijk: zowel de conflicten als de vraag naar een MTB–parcours worden niet opgelost door het wel of niet aanleggen van 1 single track in Meijendel. Met geen of een te beperkt rondje (waardoor MTB'ers relatief snel uitgekeken zijn) wordt niet aan een behoefte voldaan en blijft de overlast ten opzichte van onze andere bezoekers grotendeels bestaan. Zoals goed ontwikkelde netwerken elders laten zien, moet de behoefte voor een MTB- parcours juist regionaal worden aangepakt. Meijendel alleen is daar te klein voor en bovendien moeten regionale recreatieve vraagstukken ook regionaal worden opgelost ipv afgewenteld op één gebied. 

Regionaal netwerk
Dunea wil zich sterk gaan maken voor de realisatie van zo'n regionaal netwerk.
Onze motivatie om ons hiervoor in zetten is tweeledig: met de ambitie om een regionaal MTB-netwerk te helpen realiseren kiest Dunea enerzijds voor een duurzame oplossing om conflicten tussen recreanten in onze duingebieden te minimaliseren en anderzijds voor een kwalitatieve invulling die ook op de lange termijn in deze behoefte voorziet. Met deze oplossingsrichting willen we de tevredenheid van onze huidige bezoekers verbeteren, de balans tussen natuur – recreatie zo optimaal mogelijk houden en tegelijkertijd tegemoet komen aan een nieuwe recreatieve wens. 

MTB in Meijendel
Wat betekent dit concreet voor de wens om te kunnen MTB'in Meijendel? Ja Dunea staat positief tegenover de aanleg van een gedeelte van een parcours in Meijendel, maar alleen als onderdeel van een groter netwerk en onder een aantal voorwaarden. Verreweg het grootste gedeelte van het MTB parcours komt buiten Meijendel te liggen. Hiervoor sluiten we aan bij bestaande initiatieven elders (Vliegkamp Valkenburg, de Uithof etc.). Als dit niet mogelijk blijkt, bijvoorbeeld door onvoldoende draagvlak onder gemeenten, dan kan er geen gedeelte van een MTB single track in Meijendel worden aangelegd. Deze onderlinge afhankelijkheid wordt ons ingegeven door het regionale oplossingskarakter. Alleen door deze invulling behouden we hoge natuurwaarden in Meijendel en hun recreatieve niche: rust en ruimte. Als zoekgebied denken wij aan de stadsrand bij Den Haag.

Het gedeelte in Meijendel wordt alleen onder de volgende voorwaarden aangelegd:

  • als we daarvoor vergunning krijgen voor wat betreft Natura 2000 en de Flora- en Faunawet;
  • alleen als het onderdeel uitmaakt van een regionaal netwerk dat gelijktijdig wordt aangelegd;
  • als aparte single-track (er worden dus geen paden gedeeld met wandelaars of ruiters);
  • de drukbezochte vallei wordt vermeden;
  • mogelijke conflicten bij kruisingen met andere paden wordt voorkomen door een goede technische inrichting;
  • er worden geen opstapplaatsen in Meijendel gerealiseerd;
  • we gaan op zoek naar externe fondsen voor de kosten voor aanleg en beheer;
  • we werken zoveel mogelijk samen met bestaande of nieuwe MTB-clubs voor wat betreft de aanleg, onderhoud en opstellen van gedragsregels. Dit zorgt voor draagvlak en versterkt de sociale controle binnen de sport;
  • we blijven het effect van de single track op de natuur en andere recreanten monitoren en grijpen in indien dat nodig is.

Zorgvuldig onderzoek
Dunea heeft de wens om te kunnen mountainbiken in Meijendel zorgvuldig onderzocht. Wij zijn immers verantwoordelijk voor een internationaal beschermd natuurgebied met bijzondere natuurwaarden. Meijendel is daarnaast ook nog eens essentieel voor onze drinkwatervoorziening en is één van de weinige grote natuurgebieden in de drukke Randstad waar je nog van rust en ruimte kunt genieten. We beseffen ook dat mountainbiken in een natuurgebied – net als elders in Nederland – soms tot beladen discussies leidt. Het is aan Dunea om al deze functies en belangen zorgvuldig af te wegen en in balans proberen te brengen. Daarom hebben we de afgelopen periode de volgende stappen ondernemen, we hebben:

  • een literatuuronderzoek uitgevoerd naar onder andere de effecten van MTB op natuur en andere recreatievormen;
  • gesprekken met experts gevoerd;
  • veldbezoeken gebracht in andere gebieden om te leren van de ervaringen van andere terreinbeheerders.

Op deze manier kon Dunea zich een goed beeld vormen van wat werkt en wat niet werkt. Op basis van deze informatie en ervaringen hebben wij het voorliggende standpunt geformuleerd. Dit standpunt hebben wij inmiddels besproken met de Belangenraad Meijendel, een adviesorgaan dat ons gevraagd en ongevraagd van advies voorziet. De leden van de Belangenraad reageerde – gezien de verschillende belangen die worden vertegenwoordigd –  verdeeld en hebben aangegeven betrokken te willen blijven bij het verdere proces. 

Hoe nu verder?
We hebben dit standpunt inmiddels teruggekoppeld aan de initiatiefnemer van BikenInMeijendel, die positief reageerde op ons standpunt. We gaan opvolging geven aan dit standpunt door de volgende stappen uit te voeren:

  • we knopen hierover gesprekken aan met de gemeenten Den Haag, Wassenaar en Katwijk om de onderlinge ideeën te verkennen;
  • we vormen een brede projectgroep die aan de slag gaat met een regionaal ontwerp en op zoek gaat naar financiering.

Voor vragen of opmerkingen kunt u mailen naar: communicatie@dunea.nl

 _________________________________________________________________________

 Vraag en antwoord 

Om wat voor conflicten gaat het in Meijendel?

Mountainbikers zijn welkom op de fietspaden in Meijendel. Helaas houden niet alle mountainbikers zich aan onze toegangsvoorwaarden en wijken individuen en zelfs groepen MTB'ers van de fietspaden af. Op wandelpaden zorgt dat voor conflicten tussen MTB'ers en wandelaars. Buiten de paden zorgt dat voor schade aan en/of verstoring van de natuur.

 

Wat is het probleem dan tussen MTB'ers en wandelaars?

MTB is een snelle vorm van recreatie. Gecombineerd met langzame vormen zoals wandelen zorgt dit dat wandelaars regelmatig hinder ondervinden van MTB'ers buiten de fietspaden; dit vergroot de kans op ongelukken. Dunea ontvangt regelmatig klachten van wandelaars over hinder van MTB'ers.

 

Is er dan geen handhaving in Meijendel?

De duinwachters van Dunea zijn onze gastheren in Meijendel en kijken toe dat onze bezoekers onze toegangsvoorwaarden naleven. Onze duinwachters kunnen echter niet overal tegelijkertijd zijn.

 

Lost een deel van een MTB-parcours door Meijendel de conflicten op?

Conflicten los je nooit 100% op, want er zullen altijd mensen zijn die zich niet aan de regels houden en die bewust illegaal door Meijendel gaan rijden. Ervaringen elders laten echter zien dat een goed aangelegd en groot genoeg netwerk met genoeg uitdaging conflicten grotendeels oplost. Conflicten op kruisingen zijn door een goede inrichting te voorkomen.

 

Als je maar genoeg aandacht vraagt via de media gaat Dunea aan de slag?

Met 1 miljoen bezoekers in Meijendel zijn er bijna net zo veel wensen. Daar doen wij regelmatig onderzoek naar. We zorgen echter ook voor de waterwinning en beschermen de bijzondere natuur. Daarom is het niet ‘u roept en wij draaien'. Wij moeten continue de afweging maken tussen al deze functies in Meijendel en de belangen die daar spelen. Mountainbiken is echter een opkomende en populaire vorm van buitenrecreatie, waar vooral rond Den Haag nog maar weinig voorzieningen voor zijn. Helaas hebben we ook moeten constateren dat veel van onze huidige bezoekers last ondervinden van illegaal rijdende MTB'ers. We verwachten door deze oplossing er ook voor te zorgen dat onze huidige bezoekers in de toekomst zo weinig mogelijk last van MTB'ers hebben.

 

Wat zijn de kosten voor een regionaal parcours?

Dat is nu nog niet bekend en moet in de aankomende periode onderzocht worden.

 

Wie betaalt dat?

Dunea wil haar waterklanten niet laten opdraaien voor nieuwe faciliteiten waar maar een beperkt gedeelte van onze bezoekers gebruik van willen maken. Daarom gaan we op zoek naar andere vormen van financiering zoals subsidie en onderhoud door vrijwilligers en willen hiervoor andere partijen bij elkaar brengen.

 

Waarom kan er geen op zich zelf staand MTB parcours komen in Meijendel?

Meijendel is met 1800 hectare één van de grootste natuurgebieden in dit gedeelte van de drukke Randstad. Meijendel is echter geen blank canvas, maar een internationaal beschermd natuurgebied, een belangrijk waterwingebied en ontvangt jaarlijks zo'n 1 miljoen recreanten. We kiezen al decennia voor een goede zonering waarbij al deze functies zoveel mogelijk in balans zijn. Er is daarom beperkte ruimte voor een MTB-netwerk in Meijendel zelf. Ervaringen elders laten zien dat een MTB-parcours alleen werkt als deze groot genoeg is en voldoende uitdaging biedt. De verwachting is dat veel MTB'ers snel uitgekeken raken op een enkel rondje in Meijendel en dat wij daarmee de huidige conflicten dus niet oplossen.

 

Met wie wil Dunea de samenwerking aangaan?

Met alle gemeenten in ons leveringsgebied, andere terreinbeheerders en met de initiatiefnemer van BikenInMeijendel. Door het regionale karakter willen we dit onderwerp ook inbrengen in de landschapstafels: Hof van Delfland en Duin, Horst en Weide.

 

Hoe en waar zou een gezamenlijke route kunnen gaan lopen?

Dat gaat Dunea in de aankomende periode met andere partijen verkennen. Als zoekgebied in Meijendel denken we aan de stadsrand bij Den Haag,

 

Kan Dunea al niet beginnen met het ontwikkelen van het gedeelte van het parcours in Meijendel?

De conflicten in Meijendel worden alleen maar opgelost door de aanleg van een regionaal parcours. Als dat niet mogelijk blijkt te zijn, biedt alleen een gedeelte in Meijendel geen oplossing voor de huidige conflicten. Een regionaal parcours moet wat ons betreft dus gelijktijdig ontwikkeld worden.

 

Hoe lang duurt het voordat er duidelijkheid komt over of het regionale parcours er komt?

Op dit moment is dat nog niet duidelijk. Wij geloven in de oplossing die wij voorstellen en beloven dat wij ons daar hard voor gaan maken. Door het regionale karakter zijn we echter afhankelijk van andere partijen. We willen het verdere proces zorgvuldig en stap voor stap verder onderzoeken en ontwikkelen. We vragen iedereen hiervoor begrip en geduld te hebben.

 

Wat betekent dit als je nu al wilt mountainbiken in Meijendel?

Mountainbikers zijn welkom in Meijendel, maar alleen op de fietspaden. Mountainbiken buiten de fietspaden wordt beboet. Bovendien zorg je hiermee bewust voor overlast naar andere bezoekers en schade aan de natuur.

 

Hoe verhoudt zich een MTB-parcours ten opzichte van de Natura 2000-status van Meijendel?

Omdat MTB een nieuwe activiteit is met nieuwe infrastructuur moet Dunea een vergunning aanvragen in het kader van Natura 2000. In het vergunningtraject wordt dan uitgezocht of er aantasting optreedt van de Natura 2000 doelen en of dit als significant is aan te merken.

 

Wat gebeurt er als een regionaal netwerk niet tot stand komt omdat andere partijen niet mee doen?

Dan kan het gedeelte van het parcours in Meijendel er ook niet komen. Een te klein parcours lost de huidige conflicten niet op en voldoet niet aan de vraag. Dunea is er dus alles bij gebaat om dit netwerk ook te realiseren, want anders lossen we de huidige conflicten niet op.

 

Wat vindt Dunea een redelijke termijn om dit te laten slagen?

We hebben de wens om dit binnen nu en twee jaar onderzocht en gerealiseerd te hebben. We zijn echter afhankelijk van een vergunningentraject en andere partijen.

 

Waarom kunnen MTB-ers niet op ruiterroutes?

Ervaringen elders laten zien dat hierdoor net zoveel conflicten optreden als tussen MTB'ers en wandelaars op wandelpaden.

 

Hoe lang wordt naar verwachting de route door Meijendel?

We hopen enkele km's van het regionale parcours in Meijendel te kunnen realiseren.