Valkenburgse Meer

Pilot dichtbij de duinen

Pilot Valkenburgse Meer maakt onderdeel uit van het multi-bronnenprogramma van Dunea. Dit programma helpt de zekerheid van waterlevering te vergroten in geval van tegenslag. Belangrijk voor de huidige en alle nieuwe inwoners van ons leveringsgebied.

Het Valkenburgse Meer is geselecteerd als mogelijke nieuwe drinkwaterbron voor Dunea omdat deze kan voorzien in een substantieel deel van de benodigde capaciteit. Het oppervlaktewater is van voldoende kwaliteit en na een beperkte voorzuivering is het water geschikt om het bestaande zuiveringssysteem in te gaan. De transportafstand naar de duinen is slechts 5 kilometer.

Een korte transportafstand is van belang vanuit risico- en duurzaamheidsoogpunt: minder risico op verstoring van de aanvoer en lager energieverbruik voor het verpompen van het water naar de duinen. Het meer heeft al een aantal gebruiksfuncties en daarin liggen kansen. Met name recreatie past bij een gezamenlijk belang voor goede waterkwaliteit. Net zoals in de duinen.

Dunea doet onderzoek naar de zuivering van het water en naar een goede inpassing van de inname van water uit het Valkenburgse Meer in de omgeving. Daarbij hoort een proefopstelling.

Het proces

Infografic proces pilot Valkenburgse Meer

Klik op de afbeelding om te vergroten

Inname

Water uit het Valkenburgse Meer wordt ingenomen om te zuiveren in de pilothal. Om het innamepunt is een grote trommel met zeefgaas bevestigd zodat vissen, kleine diertjes, planten en rommel niet worden meegezogen. Deze trommel lijkt op een wasmachine trommel. Er worden meerdere technieken tegelijkertijd onderzocht, om zo tot de meest efficiënte manier van zuiveren te komen. Aangezien de waterkwaliteit van het Valkenburgse Meer per seizoen verschilt, is dit nog een hele uitdaging!

Microzeven

De microzeven vangen deeltjes af uit het water van het Valkenburgse Meer, zoals algen en zand. Deze microzeef heeft gaten van 50 micrometer ofwel 0,05 mm groot waar het water doorheen stroomt en het vuil in achterblijft. Met dit proces hebben wij al 20 jaar ervaring bij ons innamepunt in Brakel. 

Snelfilters

De snelfilters bestaan uit een laag zand met een laag antraciet daarboven op. Het water wordt aan de bovenkant in het snelfilter gelaten en zakt dan langzaam door het filterbed. Hierdoor worden allerlei stoffen gefilterd uit het water, zoals deeltjes organisch materiaal, ijzer, fosfaat, etc. Sommige stoffen blijven achter in het filterbed en andere stoffen worden omgezet door de micro-organismen in het filterbed. Vóór het snelfilter wordt vlokmiddel gedoseerd, wat ervoor zorgt dat deeltjes en stoffen aan elkaar klonteren tot vlokjes, waardoor er nog meer deeltjes en stoffen achterblijven in het snelfilter.

Pilot Valkenburgse Meer Membraanfiltratie schema

Klik op de afbeelding om te vergroten

Ultrafiltratie

Ultrafiltratie is een vorm van membraanfiltratie. Dat betekent dat het water door een membraan, een soort zeef met hele kleine gaatjes (poriën), geperst wordt. De poriegrootte van een ultrafiltratie membraan is 20 nm (nanometer). Dat is 50.000 keer zo klein als een zandkorrel ofwel 20 keer zo groot als een watermolecuul (H2O). Met deze techniek worden deeltjes, bacteriën, virussen, organisch materiaal en grote moleculen verwijderd.

Omgekeerde osmose

Omgekeerde osmose ook bekent onder de Engelse naam reverse osmosis (RO) is de tweede membraanfiltratietechniek die onderzocht wordt. Het membraan van de omgekeerde osmose is nog veel dichter dan die van de ultrafiltratie en laat (bijna) alleen watermoleculen door. Deze techniek kan zelfs opgeloste stoffen zoals zouten en mineralen verwijderen. Aangezien het zoutgehalte in het Valkenburgse Meer dicht tegen de drinkwaternorm aan zit, moet zout verwijderd worden. Daar is omgekeerde osmose heel geschikt voor.

Concentraat

Tijdens de pilot wordt het geproduceerde, gezuiverde water teruggebracht in het Valkenburgse Meer. De microzeven, snelfilters en membraanfiltratie moeten af en toe schoongemaakt worden. Het spoelwater hieruit wordt afgevoerd op het riool. 

 

Tijdelijke locatie

Samen met de gemeente Katwijk heeft Dunea gezocht naar een locatie voor een tijdelijke proefopstelling. Deze door de gemeente gemaakte artist impression laat het toekomstige pilotgebouw zien. Dit tijdelijke gebouw zal  gedurende de pilotperiode - tot 2025 - blijven staan. Artist impression tijdelijke gebouw pilot Valkenburgse Meer

Een blik voorbij de pilot 

De komende drie jaar gaat Dunea hier onderzoek doen naar de beste manier om water uit het Valkenburgse Meer op kleine schaal voor te zuiveren. Als dit een succes wordt, dan wil Dunea op grotere schaal water gaan innemen uit het Valkenburgse Meer. Er komt een innamepunt aan de rand van het meer. Daarna zal het water getransporteerd worden om vóór gezuiverd te worden om vervolgens te infiltreren in het duingebied van Berkheide.


Meer over de multi-bronnenstrategie Dunea